Terug thuis....

Ik was van plan om terwijl ik in Nederland was een blog te plaatsen. Ik had daar immers overal de beschikking over draadloos internet (In bed, in bad en in de trein…) en het leek me dus niet zo’n moeilijke taak. Niets bleek minder waar, ik had het zo druk met mensen ontmoeten, presentaties geven, genieten van het Nederlandse weer en dingen voorbereiden voor de bruiloft dat ik er helemaal niet aan toe gekomen ben. En nu ben ik terug in Zuid Afrika waar ik alleen internet heb als ik op kantoor ben (vandaag dus voor de eerste keer) Dinsdag ben ik, na een paar interessante vluchten aangekomen op het vliegveld in Kaapstad. Daar werd ik door Hartmut verstopt achter een mooi boeket met rozen opgewacht. Het was heerlijk om hem weer te zien. Woensdag hebben we gelijk maar weer de dag doorgebracht op Home Affairs, om een visum aan te vragen. Deze keer geen vrijwilligersvisum maar een ‘echtegenoten vergunning’, dat klinkt toch wel leuk! Gisteren weer aan het werk in het ziekenhuis en vandaag kantoorwerk en staffmeeting.

Ik wil iedereen bedanken voor de geweldige tijd die ik heb gehad in Nederland/België, ik heb er ontzettend van genoten en ben nu vol energie en motivatie voor een nieuw seizoen hier, het seizoen van het getrouwde leven. Dus, maak uw borst maar nat voor nieuwe blogs over mijn werk en leven hier in Zuid Afrika, ik heb er zin aan!

Liefs Anneke

Een weekendje aan zee...

Dit weekend waren Astrid en ik een weekendje weg met de meiden van de meidenclub die ik hou op de farm waar we werken. Als je de eerste keer op de farm komt lijkt het een vriendelijke plaats. Kippen scharrelen in het rond, mensen zitten buiten in het zonnetje en overal speen kinderen. Maar schijn bedriegt. Als je naar de mensen luistert hoor je verhalen over alcoholmisbruik, fysiek geweld en vechtpartijen. De moeders liggen vaak buiten hun kater uit te slapen terwijl de kinderen het werk doen en op hun jongere broertjes en zusjes passen. De kinderen hebben een chronische leerachterstand. Als ze geen zin hebben om naar school te gaan, gaan ze gewoon niet en toen ze vorige week hun rapporten kregen en die vol trots aan me laten zien was het moeilijk om er iets positiefs over te zeggen. De meesten hadden een keurig rijtje onvoldoendes en alleen een enkele slimmerik had een of twee voldoendes weten te halen. Hygiëne staat ook niet erg hoog op het lijstje van prioriteiten en vaak zijn de kinderen ziek vanwege dingen die prima voorkomen hadden kunnen worden als er een betere hygiëne zou zijn.

Mijn idee bij het organiseren van dit weekend was om de meiden een beetje rust te geven, ze even uit de negatieve dagelijkse sleur te halen en om ze te helpen met het nadenken over dromen. Om ze een weekendje vol verwennerij, leuke activiteiten en welverdiende ontspanning te geven. We hadden 5 tienermeiden, 2 peuters en een baby mee. Ik had gezegd dat ze hun kinderen mee mochten nemen als ze nog borstvoeding kregen en aangezien kinderen van een jaar of 4 hier nog rustig even aan de borst komen sabbelen als ze honger hebben, of gewoon als ze even dicht bij mamma willen zijn, hadden we 3 kinderen mee. Alleen de twee jongste meiden hebben zelf nog geen kind.

Het was een heerlijk weekend. Ons huisje was 200 meter van de zee af en we hebben heel wat uurtjes op het strand doorgebracht, ochtendgymnastiek gedaan, lekker gegeten, voor onszelf gezorgd met gezichtsmaskertjes, een filmavond gehouden, Bijbelstudie gedaan en, het hoogtepunt voor de meeste meiden, was een workshop cupcake-versieren, gegeven door een vriendin van mij. We hadden veel aandacht voor positief zijn, positief over jezelf en over elkaar. Een van de dingen die mij het eerste opviel toen ik op de farm was, was de grove taal en het vele schelden. Dat was dit weekend verboden en in plaats daarvan hadden alle meiden een blad waar ze complimenten voor elkaar moesten opschrijven. Dit bleek niet gemakkelijk maar achteraf was het natuurlijk wel heel leuk om een blad vol complimenten over jezelf te krijgen.

Toen het weekendje afgelopen was vroeg ik waar de meiden het meest van genoten hadden, en wat me trof was dat het niet het materiële was, niet de verwennerij… maar de rust. De rust om een eindje te kunnen lopen zonder altijd kinderen om je heen te hebben die aandacht moeten hebben, de rust om iets te doen zonder dat iemand anders op je begint te schelden, de rust om een klusje af te kunne maken zonder dat je moeder (of je tante, of je buurvrouw, of je….) al begint te drammen omdat het niet snel en goed genoeg is. Hoewel een weekend maar een weekend is hoop ik dat het toch een blijvende positieve impact op de meiden heeft, dat ze weten dat ze waardevol zijn, dat ze dromen mogen hebben, dat ze weten dat ze niet hoeven te schelden om hun zin te krijgen. Dat Astrid en ik goede rolmodellen voor hen hebben kunnen zijn…

Deze week ben ik van alles aan het afronden. Zondagavond vlieg ik terug naar Nederland en ik kan haast niet wachten om eindelijk mijn familie en vrienden weer te zien!

Getrouwd!!!.... nouja, een beetje dan...

Afgelopen woensdag was heel speciaal voor ons. Hartmut en ik zijn op voor de wet getrouwd. Het was een fantastische avond, veel specialer dan we allebei verwacht hadden, met dank aan onze lieve vrienden van onze bijbelstudiegroep. We hadden verwacht gewoon even handtekeningen te zetten, en dan door te gaan met de gewone gang van zaken maar het werd een avond die we niet snel zullen vergeten. Het begon al met de mooie beetle (de huurauto waarmee Astrid door Kaapstad scheurt), daarna heerlijk eten, mooie bloemen, veel kaarsen en lieve, mooie woorden. Vanaf woensdag ben ik dus Anneke Jagau...

Ik heb al veel vragen gekregen dus bij dezen de antwoorden. In Zuid Afrika mag een dominee je voor de wet trouwen als hij daar een vergunning voor heeft, je hoeft dus niet naar het stadhuis toe te gaan. Je mag trouwen op een plek naar keuze, als er maar een dak boven is, dus zelfs een prieeltje in een park is goed. We hebben het nu al gedaan omdat de kantoren in Namibie waar we het eigenlijk hadden willen doen vlak voor de bruiloft, rond kerst anderhalve maand gesloten zijn. Een andere reden waarom het handig was om het eerder te doen is dat ik nu gelijk bezig kan met het aanvragen van een relatives-permit in plaats van een vrijwilligers visum, dit permit is veel gemakkelijker om te krijgen, langer geldig en goedkoper. We wonen nog niet samen, dat doen we pas in December na de echte bruiloft. We hebben al wel een huisje, vanaf 1 januari, waar we heel blij mee zijn.

Het is al weer vrijdag, straks begint het weekend waarin ik van plan ben om Astrid alle mooie kanten van Kaapstad te laten zien, genieten! En natuurlijk moeten we wat dingen voorbereiden voor de echte bruiloft in december, want trouwen doe je maar 1, euhm... 2 keer ;)

Liefs Anneke Jagau

Nieuwtjes....

Ik realiseerde me dat het al 2 weken geleden is dat ik wat geschreven heb en dat het dus hoog tijd was voor een nieuwe blog. Deze keer heb ik geen tijd voor een lang verhaal dus even snel wat puntjes....

• Afgelopen week hebben we staffconferentie gehad. Een heerlijke week met YfC mensen uit heel zuidelijk Afrika. Goeie sprekers, leuke ontmoetingen, samen zingen, samen sporten... Echt genoten!
• Met de foto's hoop ik dat je een beeld krijgt van de zondagsschool die Hartmut en ik geven in een kinderziekenhuis. Deze week was Jona aan de beurt, de kinderen luisterden ademloos naar het verhaal en konden daarna aan de slag om zelf vissen in elkaar te knutselen. Origamiwalvissen waren te moeilijk, gewone vissen zijn al ingewikkeld genoeg voor deze kinderen.
• Over walvissen gesproken, het is het walvissenseizoen hier, en ik heb er al heel wat gespot. Indrukwekkend, zo'n groot beest dat 25 meter van de kust ligt te dobberen...
• Gisteren is Astrid, een Nederlandse vriendin aangekomen. Ik heb dus heerlijk genoten van verse stroopwafels en nog meer van het lekker Nederlands kunnen kletsen. Ze zal hier 3 weken blijven.
• Astrid vertrekt op vrijdag, ik de zondag erna.... Nog 3 weken, en ik ben niet meer afhankelijk van Nederlandse stroopwafelleveranciers, ik kan gewoon zelf naar de AH fietsen. Yay! (Haha, de stroopwafels zijn niet het enige waar ik naar uitkijk hoor :))
• Morgen trouwen Hartmut en ik..... Het zal alleen maar voor de wet zijn, en er zal voor ons niet veel veranderen , de echte bruiloft is 28 december, maar het is toch een raar idee dat ik straks een getrouwde vrouw ben......

Dat was het voor nu, heel veel liefs Anneke Sikkema (nog wel... )

De vis en de hengel....

Zaterdag ben ik met Hartmut en zijn collega’s maar Khayetisha geweest. Kyahelitsha betekend ‘nieuw thuis’. In de tijd van de apartheid werd een groot deel van Kaapstads zwarte bevolking onder dwang naar dit nieuwe thuis verhuist. Tegenwoordig is met 400.000 inwoners een van de grootste townships van Kaapstad. Veel van mijn cliënten komen hier vandaan. Er is een enorm alcoholprobleem en een werkeloosheid van 70%. Veel mensen uit de Eastern Cape trekken naar Kaapstad op zoek naar werk en een beter leven, maar eindigen ergens in Khayelitsha in een shebeen (bar) omdat alcohol veel makkelijker verkrijgbaar is dan een baan.

Betekend dit dat het een uitzichtloze situatie is? Dat het probleem te groot is om mensen te kunnen helpen? Ik denk het niet, maar ik weet wel dat uitvinden wat er precies moet gebeuren en hoe je het moet aanpakken een lastig probleem is. Het chinese gezegde over dat je een arme man geen vis moet geven maar een hengel als je hem echt wilt helpen is misschien oud en al duizend keer verteld, maar dergelijke verhalen zouden niet zo vaak gebruikt worden als ze geen krachtige kern van waarheid hadden. Als je als regering of NGO iets wilt doen waar je mensen echt mee helpt moet je je eerst afvragen wat de nood is en het is enorm belangrijk om de mensen betrokken te maken in je project. In Khayelitsha hebben we zaterdag een schoolvoorbeeld gezien van hoe het niet moet maar ook een uitstekend voorbeeld van wat wel werkt.

Khayelitsha is omgeven door zandduinen en vanaf een van de hoogste duinen heb je een schitterend uitzicht over de omgeving. De gemeente Kaapstad heeft daarom een houten platform en een mooie trap gebouwd om het voor de mensen een beetje gemakkelijker te maken om van dit uitzicht te genieten. Wat we bovenaan de trap aantroffen was inderdaad interessant, niet zozeer vanwege het uitzicht, hoewel dat mooi was, maar meer vanwege het ontbreken van het platform. Alleen de balken van het fundament waren op de meeste plekken nog aanwezig, de rest van het hout was gestolen. Brandhout is veel belangrijker dan een mooi uitzicht als je niet eens weet waar je je maag mee moet voelen en hoe je de school voor je kinderen moet betalen. Dit is duidelijk een project waar de gemeenschap niet op zat te wachten. De gemeente heeft hier veel geld in gestoken maar als ze de mensen van goedkoop brandhout wilden voorzien hadden ze dat beter op een andere manier kunnen doen.

De reden waarom we in Khalelitsha waren was om het Abalimi tuin project te bezoeken. Een schitterend project dat de mensen eten, werk maar vooral waardigheid geeft. Vrouwen die in de buurt van de tuin wonen kunnen zich aansluiten bij de organisatie. Ze krijgen een stukje grond en les over tuinieren en kunnen aan de slag gaan om hun eigen groenten op een organische manier te verbouwen. In ruil voor de grond moeten ze ook in de gemeenschappelijke tuin werken. De oogst van deze tuin wordt verkocht om nieuwe zaden en mest te kunnen kopen. Een van de vrouwen waar ik mee praatte was al 10 jaar in het project. ‘Ik moest altijd naar mijn familie gaan om te bedelen voor eten en een beetje geld, nu heb ik iets om te geven. Mijn familie is gek op de groenten, ik probeer zo veel mogelijk te verbouwen zodat ik iedereen er blij mee kan maken. De andere vrouwen die in de tuin werken zijn allemaal goede vrienden geworden, haast alsof ik een tweede familie heb. We delen alles, niet alleen tips over de tuin maar ook problemen die we in onze familie hebben. In het begin maakte ik veel fouten en had ik niet zo’n grote oogst. De andere vrouwen hebben me veel geleerd en nu gaat het erg goed! Ik wilde altijd naar school gaan maar er was geen geld, nu ben ik een trainer in Abalimi, ik ga naar andere tuin-projecten om de mensen daar te leren hoe ze groenten kunnen verbouwen. Ik ben erg blij met Abalimi, het heeft mijn leven veranderd.’

Hartmut en zijn collega’s zijn deel van de organisatie ‘Engineers without borders’ (ingenieurs zonder grenzen) een organisatie waar ingenieurs proberen om hun kennis in te zetten voor een betere wereld. Terwijl ik met de mensen kletste en verse bessen aan het proeven was waren zij druk bezig met uitzoeken hoe de pomp werkte en hoe ze een zonnepaneel kunnen instaleren om de elektriciteitskosten zo laag mogelijk te houden. En initiatief waar de mensen erg blij mee zijn, hoe minder kosten, hoe meer winst.

Ontwikkelingshulp, ofwel, het verhaal van de hengel en de vis. Ik kan er ondertussen boeken over schrijven. Er zijn veel fouten gemaakt in de geschiedenis, en dagelijks zien we daar de gevolgen van. Maar ik denk dat de wereld langzaam maar zeker begint in te zien hoe het moet. Het is een kwestie van geduld, van niet gelijk resultaten en blije gezichten willen zien, maar van de tijd nemen om de mensen te vragen wat ze nodig hebben, de tijd nemen om mensen te onderwijzen, en de tijd nemen om ze fouten te laten maken, zodat de zelf verkregen inzichten maken dat het project deel van henzelf is…

If you're happy and you know it....

Gisteren ben ik samen met een groepje van mijn kerk naar Pollsmoor Prison geweest. Pollsmoor is de grootste gevangenis in de provincie en huist meer dan 7000 gevangenen, waaronder de grootste criminelen. Een paar maanden geleden schreef ik over de nummer gangs, die in deze gevangenis hun oorsprong vinden. Een organisatie die daar werkt onder de gevangenen organiseerd iedere maand een worship avond en een gebedswandeling. Ik was er al eerder geweest maar om de een of andere reden greep het me deze keer veel meer aan.

We liepen rond over het enorme terrein, zingend en biddend om de gevangenen te bemoedigen. Er was veel reactie vanuit de cellen. Sommige van de cellen zijn zo zwaar beveiligd dat de mannen geen daglicht mogen zien, voor de ramen zijn grote ijzeren panelen geplaatst. Daardoorheen schreeuwden ze naar ons om te laten merken dat ze er waren en dat ze ons hoorden.

Een van de mannen die er werkt moedigde ons aan om zondagsschool liedjes te zingen. De meeste gevangenen hebben al jaren geen kerk vanbinnen gezien maar velen hebben toen ze klein waren een zondagsschool bezocht. De liedjes hebben iets warms, iets vertrouwds. En dat merkten we toen we begonnen te zingen. ‘Jezus houdt van alle kleine kinderen.’ Veel van de mannen barstten in tranen uit, staken hun handen naar buiten, zongen zachtjes mee. Daarna begonnen we ‘If you’re happy and you know it clap your hand…’ en plotseling hadden we een klein feestje. Daar stonden we, wij in de donkerte en kou van de nacht, zij in de kou en donkerte van eenzaamheid en wanhoop. Gescheiden door meters prikkeldraad, maar samengebracht door een liedje. Wij buiten, zij binnen samen dansend en zingend. We klapten in onze handen en stampten met onze voeten op de maat van het liedje. Eindeloos herhaalden we het liedje, niemand wilde stoppen om de magie van het moment te breken. Het was bijzonder maar het maakte me ook zo verdrietig. Natuurlijk zijn deze mannen criminelen en hebben ze vreselijke dingen gedaan. En in deze wereld moeten we gevangenissen hebben om de orde te kunnen handhaven. Maar ik dacht aan alle kinderen, die jaren hun vader niet zien, de vrouwen, die kinderen moeten grootbrengen zonder hun echtgenoot, aan de vaders en moeders, die hun zoons moeten missen. De schaamte, de leegheid, het verdriet. Ik kan niet wachten op de dag dat er en nieuwe aarde is en alle gevangenisdeuren open gaan, om nooit meer gesloten te worden!

Tot die tijd ben ik blij dat er mensen zijn die de gevangenis in gaan om de gevangenen te laten merken dat ze waardevol zijn. Om Zuid Afrika te helpen met het zorgen voor de gevangenen. Nelson Mandela, de beroemdste ex-gevangenne van Pollsmoor zei het volgende“It is said that no one truly knows a nation until one has been inside its jails. A nation should not be judged by how it treats its highest citizens, but its lowest ones.”

Vallende torens....

3000 boorgaten met dynamiet en 5 seconden.... Dat is nodig om te laten gebeuren wat je op deze foto ziet. Ik heb deze foto's gisteren genomen bij een indrukwekkende gebeurtenis. Vlak bij mijn huis stonden tot gisteren 2 enorme koeltorens, erg gemakkelijk als je de weg kwijt was. Maar nu zijn ze weg, en heb ik alleen nog foto's. Gelukkig ken ik de weg ondertussen goed genoeg om ook zonder deze twee grijze reuzen mijn huis terug te kunnen vinden...

Nieuwsbrief!

Dag lieve mensen...

Ik heb geen tijd en inspiratie om een nieuwe blog te schrijven, dus deze blog dient alleen om te vertellen dat er een nieuwe nieuwsbrief online is, klik hier!

Liefs Anneke

Interessant gesprek

Sinds kort heb ik elke week een meidenclub met een groepje tienermeiden op een farm maar YfC werkt. Er zijn 5 meiden tussen de 13 en 18, waarvan drie al een kind hebben. Naar school gaan doen ze haast niet, alleen als ze zin hebben. Het maakt de ouders niet zo veel uit, als ze thuisblijven van school is er mooi een extra paar handen om op de kleine kinderen te letten of om wat huishoudelijk werk te doen. Ze hebben wel dromen en idealen, maar geen idee hoe ze er moeten komen. Het is gemakkelijk om te fantaseren als je een paar glaasjes op hebt maar om ook echt uit de werkelijkheid waarin ze wonen te ontsnappen om een beter bestaan op te bouwen lijkt onmogelijk.

Het is leuk om de meiden uit te dagen, te prikkelen en vragen te stellen. Om te zien hoe ze genieten van de speciale aandacht, van een gezellig kletspraatje, van het samen knutselen. Vorige week gaf een van de meiden haar 1 week oude baby aan mij. Ik moest er maar op passen terwijl zij een collage maakte over haar familie. Dat vond ik natuurlijk niet zo erg, het kleine meisje is lief en schattig. Maar terwijl ik haar vasthield kon ik de sombere gedachten niet weren. Wat voor toekomst heeft een kind van een moeder dat zelf nog een kind is? Een kind dat opgroeit zonder vader, in een gemeenschap waar de kinderen zichzelf opvoeden?

Gisteren was ik er ook, de meiden waren er niet maar de moeders zaten buiten op het gras van het zonnetje te genieten dus ik ging lekker bij ze zitten om een praatje te maken. Ze zijn erg gewend om Engels te praten tegen de blanke mensen die komen en ze vinden het dan ook erg leuk dat ze met mij Afrikaans kunnen praten. Ik vind het ook fijn, want hun Engels is niet goed genoeg om dieper dan de dagelijkse koetjes en kalfjes te gaan, terwijl ik als ik Afrikaans praat echt een kijkje krijg in hun leven, hun zorgen en hun dromen. Het gesprek ging dan ook al snel dieper en we hadden het over de seksuele opvoeding van kinderen. Hoe praat je over relaties, contraceptie en dat soort zaken. Het lijkt erop dat mijn gesprekken altijd die richting op gaan… Een van de dingen die de vrouwen bespraken wil ik jullie niet onthouden, het was grappig, maar als je dieper nadenkt behoorlijk tragisch…

Mary:’ Ik wil nooit meer een uitstrijkje, ik ben daar namelijk zwanger van geworden. Ik had al 8 jaar geen kind meer gehad en dacht dat ik in de overgang was. Toen ben ik voor een uitstrijkje gegaan en dat ding heeft me zwanger gemaakt.’

Sarah antwoordde ‘Nee Mary, een uitstrijkje kan je helemaal niet zwanger maken’. Op dit punt was ik erg blij dat er toch iemand was die het leek te snappen, totdat ze vervolgde…. ‘Met een uitstrijkje maken ze je baarmoeder schoon zodat je gemakkelijker zwanger kan worden. Als je geen kind wil moet je gewoon niet voor een uitstrijkje gaan want dan is je baarmoeder vuil en raak je niet zo snel zwanger’…..

Nederland in de Kaap...

Af en toe kom ik hier in Kaapstad sporen tegen van Nederlanders. En dan heb ik het niet over de voetbalsupporters die hun beessies hier hebben laten liggen, maar over de sporen van Jan van Riebeeck en zijn vrienden. In 1652 landde hij met zijn boot op de Kaap om daar in opdracht van de VOC een kolonie te starten. Dit was voornamelijk bedoelt als bevoorradingspost voor de schepen onderweg naar Aziatische landen. Samen met 90 anderen begon Van Riebeeck groenten en vruchten te verbouwen. Koeien konden ze niet meenemen maar ze hadden verwacht dat ze dat wel konden ruilen met de locale bevolking, de khoisan. De khoisan had immers genoeg. Een groot probleem was echter dat de Khoisan koeien zag als kapitaal, en niet als eten. Ruilen bleek onmogelijk omdat de Nederlanders de Khoisan niets konden bieden dat voor hun gelijke waarde had. Voor een tijdje bleven de twee groepen in vrede naast elkaar leven, maar na verloop van tijd veranderde dat. De plek die de Nederlanders voor zichzelf claimden was een van de meest vruchtbare gebieden en bovendien bleven de nederlanders hun grenzen verleggen door land te stelen van de Khoisan. Uiteraard vonden de oorspronkelijke bewoners dit niet zo'n geweldig plan. Om hun protest te laten merken waren er vaak overvallen waar de Nederlanders bestolen werden van voedsel en gereedschap. Nadat van Riebeeck hierover klaagde gaf de VOC hem de opdracht om, geheel volgens Nederlandse traditie, een kanaal te graven om het Schiereiland dat in handen was van de Nederlanders af te snijden van het a]Afrikaanse vasteland. Dit was een heel goed plan als Kaapstad in Nederland zou liggen, maar het was duidelijk dat de heren van de VOC nooit in de Kaap waren geweest. Een kanaal graven door een kilometer hoge Tafelberg is zelfs met de huidige kennis en technologie onmogelijk.

Om toch een soort van afscheiding te maken besloot van Riebeeck een muur te bouwen om de kleine nederzetting te beschermen. Hiervoor gebruikte hij de snelgroeiende wilde amandelboom. Het planten van deze haag wordt door veel mensen gezien als de eerste stap richting apartheid. De blanke minderheidsgroep scheidt zichzelf af van de rest van Afrika en eist het beste van het land voor zichzelf op. De uitdaging voor hedendaags Zuid Afrika is om al deze historische muren weer neer te halen om in vrede en gelijkheid samen te kunnen leven.

Op de foto's zie je een paar van de Nederlandse sporren. De foto van mij bij het kanon is oud. Dat was in de zomer. Nu is het winter en heb ik 's nachts drie dekens nodig om warm te blijven. Maar ik klaag niet. Anders dan in de Nederlandse winter zijn er nog genoeg warme dagen waarop je heerlijk buiten kan zijn! De foto rechtsonder is daarvan het bewijs. Afgelopen weekend zijn Hartmut en ik naar Kirstenbosch geweest, een geweldig mooie botanische tuin. Op de foto zie je een stukje van Van Riebeecks heg dat daar nog groeit.